Türkçe       English

<< Geri Yazdır
Doi No: 10.5578/mb.9031

Ayaktan Başvuran Hastaların İdrar Kültürlerinde Üretilen Enterobacteriaceae İzolatlarında
Genişlemiş Spektrumlu Beta-Laktamaz Üretimi: Yedi Yıllık İzlem Sonuçları

Extended-Spectrum Beta-Lactamase Production by Enterobacteriaceae Isolates
From Urine Cultures of Outpatients: Results of a 7-Year Follow-Up

Nevreste ÇELİKBİLEK1, Ayşegül GÖZALAN1, Birsen ÖZDEM1, Fisun KIRCA1, Ziya Cibali AÇIKGÖZ2


1 Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı, Ankara.

1 Ankara Atatürk Education and Research Hospital, Medical Microbiology Laboratory, Ankara, Turkey.

2 Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Ankara.

2 Yıldırım Beyazıt University Faculty of Medicine, Department of Medical Microbiology, Ankara, Turkey.

ÖZ

Bu çalışmanın amacı, poliklinik hastalarının idrar örneklerinden izole edilen Enterobacteriaceae ailesi üyelerindeki genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) pozitiflik oranlarının yıllar içindeki değişimini araştırmak ve antibiyotik direnç durumlarını inceleyerek akılcı ilaç kullanımına yardımcı olmaktır. Çalışmada, hastanemizin çeşitli polikliniklerine 2007-2013 yılları arasında başvuran hastaların idrar kültürlerinden izole edilen 12.535 suş değerlendirilmiştir. İzolatların tanımlanması konvansiyonel yöntemler ve API 20E sistemi (BioMérieux, Fransa) ile yapılmış, antibiyotik duyarlılık testi olarak Kirby-Bauer disk difüzyon yöntemi kullanılmıştır. Standart antibiyotik duyarlılık testine ek olarak, çift-disk sinerji yöntemiyle ve CLSI kriterleri kullanılarak GSBL varlığı araştırılmış; şüpheli GSBL pozitiflikleri, E-test (BioMérieux, Fransa) yöntemiyle doğrulanmıştır. Ayaktan başvuran hastaların idrar kültürlerinden izole edilen suşların 8.716'sı (%69.3) E.coli, 1514'ü (%12.1) K.pneumoniae/oxytoca, 257'si (%2.1) Proteus mirabilis, 345'i (%2.8) diğer Enterobacteriaceae ailesi üyeleri, 411'i (%3.3) çeşitli non-fermentatif bakteriler ve 1.292'si (%10.3) çeşitli gram-pozitif bakteriler olarak tanımlanmıştır. İzolatlarda toplam GSBL pozitifliği %21.8 (2.283/10.487) olarak bulunmuş; bu oran E.coli, K.pneumoniae/oxytoca ve P.mirabilis için sırasıyla  %21.2, %28.2 ve %4.7 olarak belirlenmiştir. Diğer Enterobacteriaceae izolatları, standardize yöntem ve sınır değerler mevcut olmadığı için çalışma dışı tutulmuştur. GSBL pozitif izolat sayılarının yıllar içerisinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim göstermediği saptanmıştır (p= 0.364). GSBL pozitif izolatların antibiyotik direnç yüzdeleri, GSBL negatif bakterilere göre [amoksisilin-klavulanat (%73.1/%11.3), trimetoprim-sülfametoksazol (%63.1/%31.0), nitrofurantoin (%17.3/%8.6), gentamisin (%42.2/%10.1), amikasin (%3.5/%0.9), tobramisin (%56.8/%10.5), imipenem (%0.3/%0.1), ofloksasin (%66.8/%19.8), tikarsilin-klavulanat (%73.5/%19.8), piperasilin-tazobaktam  (%28.8/%5.0)] istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p< 0.05). Toplum kaynaklı GSBL pozitif izolatların amoksisilin-klavulanat (p= 0.001), tobramisin (p= 0.003), ofloksasin (p= 0.001), tikarsilin-klavulanat (p= 0.001) ve piperasilin-tazobaktama (p= 0.001) karşı direncinde yıllar içerisinde saptanan değişimin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, incelenen Enterobacteriaceae ailesi üyelerinde oldukça yüksek GSBL pozitiflik oranları saptanmış; ancak bu oranlar, geçen yedi yıllık süre içerisinde kayda değer bir artış göstermemiştir. Bu durum, özellikle beta-laktam grubu antibiyotikleri kullanma alışkanlıklarında olumlu yönde bir değişime işaret ediyor olabilir. Çalışmamızdan elde edilen sonuçlara göre; GSBL pozitif izolatlara en etkili ilaçların; inhibitör kombinasyonlarından piperasilin-tazobaktam, aminoglikozidlerden amikasin, oral ilaçlardan da nitrofurantoin olduğu saptanmıştır.

Anahtar sözcükler: Enterobacteriaceae; antibiyotik direnci; genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz; idrar kültürü; ampirik tedavi.

ABSTRACT

The aim of the study was to evaluate the change of the frequency of extended-spectrum beta-lactamase (ESBL) producing Enterobacteriaceae isolates from urine samples of outpatients in years and to analyse the antibiotic resistance profiles for a rational drug use. The urine samples cultured in our laboratory from the patients who were admitted to outpatient clinics of our hospital between years 2007-2013 were included in this study. Enterobacteriaceae strains were isolated and identified by conventional methods and API 20E system (BioMérieux, France). The standard antimicrobial susceptibility tests were performed by Kirby Bauer disk diffusion method. ESBL production were screened by double-disk synergy method according to CLSI guidelines. E-test method (BioMérieux, France) were used for the verification of suspicious ESBL production. The identification and antimicrobial susceptibility testing were performed for a total of 12.535 isolates. Of the isolates 8716 were identified as Escherichia coli (69.3%), 1514 were Klebsiella pneumoniae/oxytoca (12.1%), 257 were Proteus mirabilis (2.1%), 345 were other Enterobacteriae members (8%), 411 were various non-fermentative gram-negative bacteria  (3.3%)  and 1292 were various gram-positive bacteria (10.3%). The total positivity rate of ESBL was found as 21.8% (2.283/10.487), and the ESBL positive rates for  E.coli, K.pneumoniae/oxytoca and P.mirabilis were 21.2%, 28.2% and 4.7%, respectively. Other Enterobacteriaceae isolates were not evaluated because of the absence of standardized methods and breakpoint values. There was no statistically significant difference among ESBL producing isolates within seven years (p= 0.364). The antibiotic resistance rates of the ESBL-positive isolates were statistically higher than ESBL-negative isolates [amoxicillin-clavulanate (73.1%/11.3%), trimethoprim-sulfamethoxazole (63.1%/31.0%), nitrofurantoin (17.3%/8.6%), gentamicin (42.2%/10.1%), amikacin (3.5%/0.9%), tobramisin (56.8%/10.5%), imipenem (0.3%/0.1%), ofloxacin (66.8%/19.8%), ticarcillin-clavulanate (73.5%/19.8%), piperacillin-tazobactam (28.8%/5.0%)] (p< 0.05). Statistically significant variations were detected within the years for the resistance rates of amoxicillin-clavulanate (p= 0.001), tobramycin (p=0.003), ofloxacin (p= 0.001), ticarcillin-clavulanate (p= 0.001) and piperacillin-tazobactam (p= 0.001) were detected within the years. Although a quite high percentage of ESBL positivity in Enterobacteriaceae isolates was determined, there was a slight but not statistically significant increase of this value during the seven-year period. The stability of the percentage of ESBL positivity may indicate a positive change in the habit of the usage of beta-lactam antibiotics. According to the results of our study, the most effective drugs for ESBL-producing isolates were piperacillin-tazobactam among inhibitor combinations, amikacin among aminoglycosides and nitrofurantoin among orally-used drugs.

Keywords: Enterobacteriaceae; antibiotic resistance; extended-spectrum beta-lactamase; urine culture; empirical therapy.

Geliş Tarihi (Received): 15.10.2014 - Kabul Ediliş Tarihi (Accepted): 07.02.2015

İletişim (Correspondence):

Uzm Dr. Nevreste Çelikbilek,

Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

Mikrobiyoloji Laboratuvarı,

Bilkent, Ankara, Türkiye.

Tel (Phone): +90 312 291 2525,

E-posta (E-mail): nevrestec@yahoo.com

[ Tam metin ][ PDF ]
<< Geri Yazdır